Hình - Ý - Khí - Tâm

Hình - Ý - Khí - Tâm

Hình - Ý - Khí - Tâm

Nền y học cổ truyền Phương đông sử dụng những danh từ cổ để biểu đạt về cấu trúc và chức năng cơ thể người, do đó không ít người khi gặp phải những thuật ngữ cổ như thế này, bị khó khăn trong vấn đề học tập, kế thừa, thực hành những kinh nghiệm và tri thức của các bậc tiền bối. Không giống như Y học hiện đại sử dụng những từ ngữ để biểu đạt những gì có thể thấy được bằng mắt như da, cơ, xương, khớp… Y học phương đông sử đụng từ ngữ một cách khái quát và chỉ có thể cảm thấy là Ý, Khí, Hình, Tinh, Thần, Tâm…Chúng ta sẽ cùng đi sâu vào tìm hiểu nội dung của những thuật ngữ này nhằm phần nào hé mở ra cánh cửa đi vào tìm hiểu lĩnh vực y học truyền thống phương đông bao la rộng lớn.

  • Hình: hoạt động của thân thể chúng ta trong các trạng thái đi, đứng, nằm, ngồi, tập thể thao, thể dục, dưỡng sinh, võ thuật, yoga, khí công…
  • Khí: là năng lượng, năng lực để hoạt động, khí có sự chuyển biến linh hoạt và có những tính chất vận hành độc đáo
  • Ý: nguồn gốc từ tâm phát ra có ý thiện như yêu thương, cảm thông, chia sẻ. Ngược lại, thì những ý như tham lam, thù hận, đố kị thuộc về ý bất thiện. Ngoài ra còn nhiều loại ý khác nhau tuỳ thuộc vào hoàn cảnh, trạng thái bên trong và bên ngoài cơ thể.
  • Tâm tức là Thần: là gốc thanh tịnh trong sáng nhất, là phần cao nhất, sau nhất của tâm, tâm vận hành theo những quy luật phù hợp với tự nhiên.

Mỗi một hành động của chúng ta đều bao gồm Ý - Khí - Hình - Tâm hoà trộn vào nhau, hay nói cách khác là Ý - Khí - Hình luôn đi cùng với nhau như hình với bóng, không thể tách rời trong mọi hoạt động của con người.

Hình Ý Khí Tâm
Con người và tự nhiên

Ý và Khí liên hệ với nhau theo quy luật sau: thường thường năng lượng (khí) sẽ bị phân tán (tán khí) khi mà ý không ổn định, tức là khi đó trong đầu xuất hiện những hình ảnh, âm thanh một cách tự động, thay đổi liên tục. Còn nếu như trong mỗi giây phút chúng ta đều biết rõ về sự vận động của cơ thể của mình (Hình) thì khí sẽ ở trạng thái trầm ổn, nhờ đó năng lượng được bảo toàn, thu hồi về. Trạng thái trầm ổn của khí mang lại những lợi ích to lớn cho sức khoẻ con người, nó là tiền đề của sự trường thọ và minh mẫn ngay cả khi về già. Còn nếu Khí thường xuyên bị tán loạn bất an sẽ gây ra rất nhiều các vấn đề sức khoẻ như ốm đau, bệnh tật, ung thư, bệnh tiểu đường, bệnh huyết áp,bệnh  tim mạch…

Hình là hoạt động của cơ thể nhằm đạt mục tiêu của ý, khi hoạt động sẽ làm tiêu hao năng lượng của cơ thể, không những thế Ý khởi nên cũng làm tiêu hao năng lượng kể cả khi ý đó chưa làm cơ thể vận động, đấy chính là nguyên nhân mà người làm việc luôn phải suy nghĩ nhiều, căng thẳng, stress mặc dù không phải làm gì mệt nhọc nhưng rất dễ rơi vào tình trạng suy kiệt, suy nhược, tiều tuỵ. Do đó cách tốt nhất để để bảo tồn năng lượng và giảm thiểu sự tiêu hao năng lượng, giảm thoái hoá, sống trường thọ thì thường thường khi ý hình xuất ra phải định tĩnh sáng suốt trong lành để không bị tiêu hao năng lượng, khi trở về là rỗng rang lặng lẽ trong sáng.

Ngoài ra, một thuật ngữ nữa cũng rất hay gặp đó là Tinh: tinh chính là tinh hoa đồ ăn thức uống đông y gọi đây là Tinh hâu thiên tức là tiếp nhận sau khi sinh ra, còn một loại tinh nữa nằm trong cơ thể mỗi người được cha mẹ truyền cho đó là Tinh tiên thiên được lưu trữ tại tạng Thận nằm ở vùng thắt lưng.

Trên đây là những phân tích khái quát về những thuật ngữ cơ bản nhất của Y học truyền thống Phương đông, mong rằng nó sẽ giúp ích cho những ai yêu thích khám phá con đường đạt tới sức khoẻ và hạnh phúc theo cách tự nhiên nhất.