Cho một ngày mới tràn đầy năng lượng tích cực với y học cổ truyền

Buổi sáng...

Bạn có thường thức dậy với cảm giác uể oải, nặng đầu, hay mất nửa ngày mới thực sự “tỉnh”? Bạn có cố gắng bằng cà phê hay nước tăng lực, nhưng năng lượng ấy mau cạn và để lại hệ quả mệt mỏi hơn?

Y học cổ truyền (YHCT) không nhìn năng lượng như thứ có thể “nạp” từ ngoài vào bằng chất kích thích. Nó chỉ cho bạn cách đánh thức chính nguồn năng lượng bên trong cơ thể, nguồn năng lượng này gọi là Khí – thứ vốn luôn sẵn có, chỉ bị ngủ quên do bị ảnh hưởng tiêu cực bởi cách sống thiếu sự cân bằng, hòa hợp của mỗi chúng ta.

Dưới đây là vài điều giản dị mà YHCT gợi ý để ngày mới của bạn có nhiều năng lượng hơn:

1. Thức dậy theo nhịp sinh học để hòa hợp với dòng sinh Khí tự nhiên.

YHCT dạy rằng từ 5h đến 7h sáng là khoảng thời gian của kinh Đại tràng (khởi động quá trình thải độc, làm sạch, tiêu hóa), và sau đó 7h-9h là kinh Vị (dạ dày - bao tử) hoạt động mạnh để hấp thu dưỡng chất. Thức dậy trong khung giờ này (5h-7h), cơ thể tự nhiên sẽ nhẹ nhàng và năng lượng ở trạng thái sẵn sàng cho mọi hoạt động tiếp theo. Thay vì báo thức giật mình làm rối loạn khí huyết của tạng Tâm bạn hãy tập thói quen đi ngủ sớm (trước 23h) để tự thức khi đủ giấc vào buổi sáng, hoặc nếu chưa làm được ngay thì hãy dùng đồng hồ báo thức nhẹ với âm thanh êm dịu để dòng khí trong Tâm được tác động nhẹ hàng, không bị rối loạn.

2. Uống nước ấm – đánh thức “lửa tiêu hóa” và thông kinh mạch

Ngay sau khi thức, hãy uống một cốc nước ấm, dùng nước đun sôi để nguội là được, tất nhiên thi thoảng bạn có thể cho thêm vài hột muối hay vài giọt chanh để giúp nước hoạt động tốt hơn với các phủ tạng nhưng đều đó không thực sự quá cần thiết bởi vì không phải lúc nào tạng phủ cũng cần phải kích thích làm việc tăng công suất vốn có.

Theo YHCT, nước ấm giúp làm ấm “bộ máy tiêu hóa” (đường kinh và tạng Tỳ Vị), khởi động dòng nội khí, hỗ trợ đại tràng thải độc hiệu quả hơn. Tuyệt đối tránh nước lạnh bởi vì hơi lạnh sẽ làm ứ trệ, "đông cứng" dòng khí trong cơ thể, nó sẽ dập tắt năng lượng buổi sáng và tạo ra những chất dịch nhầy (đờm) có hại ở khắp nơi trong cơ thể từ cổ họng cho đến nội tạng và khớp xương. Tốt hơn hết, bạn nên có thói quen tránh sử dụng nước nguội hoặc ấm suốt cả ngày tùy từng mùa. Cơ thể con người bản chất là động vật máu nóng, nó cần dương khí (hơi ấm) để hoạt động một cách tốt nhất.

3. Xoa bóp huyệt đạo nhẹ nhàng – tự “khởi động” cơ thể

Trước khi bước ra khỏi giường, hãy dành 2-3 phút tự day ấn các huyệt sau:

- Huyệt Thái Dương: giúp nhẹ nhõm, giảm đau đầu, cải thiện trí nhớ

- Huyệt Phong Trì: khai thông dương khí lên não, giúp tỉnh táo, sáng mắt, minh mẫn

- Huyệt Hợp Cốc: tăng cường miễn dịch, giảm mệt mỏi, thông kinh lạc, giảm đau nhức

- Huyệt Dũng Tuyền: bổ thận, dưỡng khí, tạo sức bền, tăng ý chí nghị lực

Chỉ cần vài động tác ấn nhẹ, xoay tròn vài phút tại vị trí huyệt đạo là bạn sẽ thấy luồng sinh khí lan tỏa khắp cơ thể.

4. Tập dưỡng sinh hoặc khí công nhẹ – vận động nhưng không hao kiệt

YHCT không khuyến khích chạy bộ cường độ cao ngay sau khi ngủ dậy. Thay vào đó, hãy tập những động tác chậm rãi: vươn vai, xoay cổ tay cổ chân, hít thở bụng (thở sâu bằng cơ hoành), hoặc vài bài khí công đơn giản giúp toàn bộ dòng khí huyết trong kinh mạch được lưu thông thuận lợi hơn. Những vận động này điều hòa khí huyết, giúp thân tâm hòa hợp nhờ đó giúp cơ thể bạn vừa được nạp đầy đủ năng lượng cho một ngày làm việc, lại vừa tối ưu được khả năng sử dụng nguồn năng lượng đó.

5. Ăn sáng nhẹ, ấm, đúng thể trạng

Một bát cháo nóng, một tô phở, hoặc chút cơm nóng với trứng gừng – đó là bữa sáng lý tưởng theo YHCT bởi vì những món ăn này chứa đầy đủ các chất, vị tốt cho lục phủ ngũ tạng. Vị mặn giúp đưa năng lượng tới cho Thận, vị chua giúp Gan khỏe hơn, vị đắng tốt cho Tâm, vị cay tốt cho Phế, vị ngọt tốt cho Tỳ. Bí quyết của việc nêm nếm tạo ra món ăn dưỡng sinh ngũ tạng đó là sự cân bằng giữa các vị, không quá cay, không quá mặn, không quá đắng... thì sẽ tạo ra hiệu quả dưỡng sinh tốt nhất.

Tránh thức ăn sống lạnh, sữa tươi lấy thẳng từ tủ lạnh, hoặc trái cây lạnh bụng. Bữa sáng ấm giúp tỳ vị dễ hấp thu, tạo ra tinh, huyết nuôi dưỡng toàn thân suốt buổi sáng.

6. Giữ tinh thần bình an – khởi đầu không vội vã, cáu gắt

YHCT khẳng định: “giận tổn thương can”, “sợ tổn thương thận”, “lo lắng tổn thương tỳ”. Một khởi đầu ngày mới bằng cách hít thở sâu, mỉm cười, lên kế hoạch nhẹ nhàng sẽ giúp khí huyết lưu thông không bị xáo trộn. Thay vì vừa ăn sáng vừa lướt tin tức xấu hay trả lời email công việc, hãy dành 5 phút yên tĩnh, uống trà, ngắm nhìn mọi vật hoặc tự nhiên.

Tâm an giúp dòng Khí trong cơ thể được yên ổn, Khí yên ổn thì thân tâm dễ hòa hợp nhờ đó mà năng lượng được tái tạo mọi lúc mọi nơi, giúp làm việc nhiều mà không mệt, làm việc cường độ cao mà não vẫn minh mẫn.

Một ngày mới tràn đầy năng lượng thực sự bắt đầu từ đêm hôm trước

YHCT còn nhắc nhở: để có một buổi sáng khỏe, bạn cần ngủ đúng giờ, trước 23h để can – túi mật thải độc, và đạt được trạng thái ngủ sâu nhất vào trước 1h sáng nhằm giúp tạng Tâm được phục hồi tốt nhất. Đêm ngủ sâu, sáng tự tỉnh – đó là đồng hồ sinh học hoàn hảo nhất.